Ben-Hur: Een verhaal van de Christus

Ben-Hur: Een verhaal van de Christus ging de literaire geschiedenis in als een werk dat ooit zichtbaar genoeg was om de populaire smaak te vormen, maar nu vaak alleen nog in de kantlijn van de canon wordt herinnerd. De roman was ooit een van de best verkochte werken in de Amerikaanse geschiedenis, maar later nam het aantal lezers van het oorspronkelijke boek juist af door het enorme succes van de filmbewerkingen.

Ben-Hur: Een verhaal van de Christus is een roman van Lew Wallace, gepubliceerd door Harper and Brothers op 12 november 1880, en wordt beschouwd als "het meest invloedrijke christelijke boek van de negentiende eeuw". Het werd een Amerikaanse bestseller die de verkoopcijfers van Harriet Beecher Stowe's De negerhut van Oom Tom (1852) overtrof. Het boek inspireerde ook andere romans met een bijbelse setting en werd bewerkt voor toneel en film. Ben-Hur bleef bovenaan de Amerikaanse bestsellerlijst aller tijden staan tot de publicatie van Margaret Mitchells Gejaagd door de wind in 1936. De MGM-filmbewerking van Ben-Hur uit 1959 wordt beschouwd als een van de beste films ooit gemaakt en werd door tientallen miljoenen mensen gezien, waarna het in 1960 een recordaantal van 11 Academy Awards won. Hierdoor steeg de verkoop van het boek opnieuw en overtrof het Gejaagd door de wind. Het werd gezegend door paus Leo XIII, de eerste roman die ooit zo'n eer ten deel viel. Het succes van de roman en de bewerkingen hielpen het ook om een populair cultureel icoon te worden dat werd gebruikt om talrijke commerciële producten te promoten.

Ben-Hur is het verhaal van een fictieve held genaamd Judah Ben-Hur, een Joodse edelman die valselijk werd beschuldigd en veroordeeld voor een moordaanslag op de Romeinse gouverneur van Judea en vervolgens door de Romeinen tot slaaf werd gemaakt. Hij wordt een succesvol wagenmenner. Het wraakplot van het verhaal verandert in een relaas van mededogen en vergeving. De roman is verdeeld in acht boeken, elk met eigen hoofdstukken. Boek één opent met het verhaal van de drie wijzen die in Bethlehem aankomen om het nieuws van de geboorte van Christus te horen. Lezers ontmoeten het personage Judah voor het eerst in boek twee, wanneer zijn jeugdvriend Messala, eveneens een fictief personage, naar Jeruzalem terugkeert als een ambitieuze officier van de Romeinse legioenen. De tieners realiseren zich dat ze veranderd zijn en zeer verschillende opvattingen en ambities hebben. Wanneer tijdens een militaire parade per ongeluk een losse dakpan van het huis van Judah valt en de Romeinse gouverneur raakt, waardoor hij van zijn paard valt, beschuldigt Messala Judah valselijk van een moordaanslag. Hoewel Judah onschuldig is en geen proces krijgt, wordt hij voor het leven naar de Romeinse galeien gestuurd. Zijn moeder en zus worden opgesloten in een Romeinse gevangenis waar ze melaatsheid oplopen, en alle familiebezittingen worden geconfisqueerd. Judah ontmoet Jezus voor het eerst, die hem water en moed inspreekt, terwijl Judah naar de kust wordt gemarcheerd om als galeislaaf te dienen. Hun levens blijven elkaar kruisen naarmate het verhaal zich ontvouwt.

Tegen de tijd dat Ben-Hur in 1880 verscheen, had Wallace al zijn eerste roman, The Fair God (1873), en Commodus: An Historical Play (1876) gepubliceerd. Hij schreef daarna nog diverse romans en biografieën, waaronder The Prince of India (1893) en een biografie van president Benjamin Harrison (1888), maar Ben-Hur bleef zijn belangrijkste werk. Geesteswetenschappelijk redacteur Amy Lifson noemde Ben-Hur het meest invloedrijke christelijke boek van de 19e eeuw, terwijl anderen het bestempelen als een van de best verkochte romans aller tijden. Carl Van Doren schreef dat Ben-Hur, samen met De negerhut van Oom Tom, de eerste fictie was die veel Amerikanen lazen. Het oorspronkelijke plan van Wallace was om een verhaal over de bijbelse wijzen te schrijven als tijdschriftfeuilleton, waar hij in 1873 mee begon, maar in 1874 veranderde hij de focus. Ben-Hur begint met de wijzen, maar de rest van de roman verbindt het verhaal van Christus met de avonturen van het fictieve personage Judah Ben-Hur.

Ben-Hur was populair in zijn tijd, ondanks een trage start in de verkoop en gemengde recensies van literaire critici, die het romantisme "passé" vonden en de actie "pulpachtig". Voor de lezers resoneerde het boek echter met belangrijke thema's uit de laat-victoriaanse cultuur: gender en familie, slavernij en vrijheid, etniciteit en imperium, en burgerschap. Met de wagenrace als centrale attractie en Judah als een actieheld, genoot Ben-Hur een enorme populariteit. De roman had miljoenen fans, waaronder invloedrijke politici zoals presidenten Ulysses S. Grant en James Garfield. Garfield was zo onder de indruk dat hij Wallace benoemde tot ambassadeur in het Ottomaanse Rijk.