De laatste dagen van Pompeï

De laatste dagen van Pompeï ging de literatuurgeschiedenis in als een werk dat ooit invloedrijk genoeg was om de populaire smaak te vormen, maar nu vaak alleen nog in de randen van de canon wordt herinnerd. Ooit een klassieker van de historische roman die de culturele verbeelding van Pompeï diepgaand beïnvloedde, wordt de auteur tegenwoordig bijna alleen nog herinnerd vanwege de 'slechtste openingszin', terwijl de roman zelf zelden nog gelezen wordt.

De laatste dagen van Pompeï is een roman geschreven door Edward Bulwer-Lytton in 1834. De roman werd geïnspireerd door het schilderij 'De laatste dag van Pompeï' van de Russische schilder Karl Briullov, dat Bulwer-Lytton in Milaan had gezien. Het culmineert in de catastrofale verwoesting van de stad Pompeï door de uitbarsting van de Vesuvius in 79 n.Chr.

Pompeï, 79 n.Chr. De Atheense edelman Glaucus arriveert in de bruisende en opzichtige Romeinse stad en wordt al snel verliefd op de prachtige Griekse Ione. De voormalige voogd van Ione, de kwaadaardige Egyptische tovenaar Arbaces, heeft zijn zinnen gezet op Ione en probeert hun ontluikende geluk te vernietigen. Arbaces heeft de gevoelige broer van Ione, Apaecides, al te gronde gericht door hem te verleiden zich aan te sluiten bij de door ondeugd getekende priesterschap van Isis. De blinde slavin Nydia wordt door Glaucus gered van haar mishandelende eigenaren, Burbo en Stratonice, waarna zij in het geheim naar hem verlangt. Arbaces jaagt Ione angst aan door haar zijn liefde te verklaren en ontsteekt in woede wanneer zij hem afwijst. Glaucus en Apaecides redden haar uit zijn greep, maar Arbaces wordt neergeslagen door een aardbeving, een teken van de naderende uitbarsting van de Vesuvius. Glaucus en Ione verheugen zich in hun liefde, tot groot verdriet van Nydia, terwijl Apaecides een nieuwe religie vindt in het christendom. Nydia helpt onwetend Julia, een rijke jonge vrouw die haar oog op Glaucus heeft laten vallen, om een liefdesdrank van Arbaces te verkrijgen. Maar de liefdesdrank is in werkelijkheid een gif dat Glaucus waanzinnig zal maken. Nydia steelt het drankje en dient het toe; Glaucus drinkt slechts een kleine hoeveelheid en begint wild te ijlen. Apaecides en Olinthus, een vroege christen, besluiten de misleiding van de Isiscultus openbaar te maken. Arbaces, hersteld van zijn verwondingen, luistert hen af en steekt Apaecides dood; vervolgens schuift hij de schuld in de schoenen van Glaucus, die toevallig de scène op loopt. Arbaces laat zichzelf uitroepen tot wettelijk voogd van Ione, die ervan overtuigd is dat Arbaces de moordenaar van haar broer is, en sluit haar op in zijn landhuis. Hij zet ook Nydia gevangen, die ontdekt dat er een ooggetuige van de moord is die de onschuld van Glaucus kan bewijzen: de priester Calenus, die eveneens door Arbaces wordt vastgehouden. Ze smokkelt een brief naar Sallust, een vriend van Glaucus, en smeekt hem hen te redden.