ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคตปูรวปณิธานคุณสูตร (พระสูตรว่าด้วยพระปณิธานและคุณงามความดีของพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า)

พระไภษัชยคุรุสูตร มีชื่อเต็มว่า ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคตปูรวปณิธานคุณสูตร (สันสกฤต: Bhaiṣajyaguru-vaiḍūryaprabha-rāja-sūตร) บรรจุอยู่ในพระไตรปิฎกฉบับไทโช หมวดรวบรวมพระสูตร หรืออีกชื่อหนึ่งคือ "ทวาทศเทพเสนาภิรักษ์มหาธารณีสูตร" พระสูตรนี้กล่าวถึงพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าที่ทรงบำเพ็ญบารมีในอดีตชาติ ทรงตั้งมหาปณิธาน 12 ประการเพื่อเกื้อกูลเหล่าสรรพสัตว์ โดยเน้นการช่วยให้พ้นจากโรคภัยไข้เจ็บ ภัยพิบัติในโลกปัจจุบัน และการได้รับความสุขสวัสดิภาพ

ผู้แปล: เสวียนจ้าง A000294 (translator)
เวลาที่แปลเสร็จ:
[ฉบับไทโช]: ค.ศ. 650 (รัชสมัยหย่งเวย ปีที่ 1 แห่งราชวงศ์ถัง)
[ฉบับเกาหลี]: ~ 650
[CBETA]: 650 ~ 650 (ราชวงศ์ถัง)
สถานที่แปลเสร็จ: [ฉบับเกาหลี]: วัดต้าฉือเอิน PL000000042410

คำอธิบายชื่อ

พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต หรือที่เรียกกันว่า พระไภษัชยพุทธเจ้า ทรงเป็นราชาแห่งยาผู้ยิ่งใหญ่ที่ช่วยบรรเทาทุกข์ในโลก "ไภษัชยคุรุ" หมายถึง บรมครูแห่งยาหรือหมอยาผู้ไม่มีใครยิ่งใหญ่กว่า "ไวฑูรย" หรือแก้วไพฑูรย์ หมายถึง รัตนชาติที่หาได้ยากยิ่ง

"ปูรวปณิธานคุณ" หมายถึง ปณิธานคือความปรารถนา ปูรวปณิธานคือมหาปณิธานที่พระโพธิสัตว์ทรงตั้งไว้ และคุณงามความดี (กุศล) ที่เกิดจากมหาปณิธานนั้น เรียกว่า ปูรวปณิธานคุณ

การสืบทอดและการแปล

พระสูตรนี้ถูกแปลในจีนรวม 4 ครั้ง ได้แก่:

• สมัยราชวงศ์จิ้นตะวันออก: แปลโดยพระปัณฑิตา ศรีมิตรา ในชื่อ "กวั้นติ่งป๋าฉูโว่จุ้ยเซิงสื่อเต๋อตู้จิง" (พระสูตรว่าด้วยการขจัดบาปกรรมและหลุดพ้นจากสังสารวัฏโดยการรดน้ำมนต์)
• สมัยราชวงศ์สุ่ย: แปลโดยพระธรรมคุปตะ ในชื่อ "พระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าปูรวปณิธานสูตร"
• สมัยราชวงศ์ถัง: แปลโดยพระเสวียนจ้าง (ถังซัมจั๋ง) ในชื่อ "ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคตปูรวปณิธานคุณสูตร" เดิมพระสูตรฉบับนี้ไม่มีมหาธารณีและนามของพระโพธิสัตว์ทั้ง 8 พระองค์ นามของพระโพธิสัตว์ที่ปรากฏในปัจจุบันเป็นสิ่งที่คนรุ่นหลังเพิ่มเข้ามาตามฉบับของพระศรีมิตรา ฉบับของพระเสวียนจ้างเป็นฉบับที่แพร่หลายที่สุด
• สมัยราชวงศ์ถัง: แปลโดยพระอี้จิง ในชื่อ "ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาสัปตพุทธปูรวปณิธานคุณสูตร" ซึ่งมีเนื้อหาครอบคลุมพระพุทธเจ้า 7 พระองค์ รวมถึงพุทธเกษตรของแต่ละพระองค์ด้วย
  นอกจากนี้ยังมีฉบับแปลภาษาทิเบต 2 แบบ และมีการค้นพบต้นฉบับภาษาสันสกฤตใกล้กับเมืองกิลกิตในปี ค.ศ. 1931

เนื้อหา

พระสูตรนี้พระพุทธเจ้าตรัสตอบคำอาราธนาของพระมัญชุศรีโพธิสัตว์ โดยทรงอธิบายถึงพุทธเกษตรไวฑูรยนิรภาสทางทิศตะวันออก และมหาปณิธาน 12 ประการของพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า ได้แก่: ปณิธานให้สรรพสัตว์เสมอภาคกับพุทธะ, ปณิธานให้การงานรุ่งเรือง, ปณิธานให้มีทรัพยากรไม่สิ้นสุด, ปณิธานให้ตั้งมั่นในมหายาน, ปณิธานให้ศีลบริสุทธิ์, ปณิธานให้อินทรีย์ครบถ้วน, ปณิธานให้กายใจเป็นสุข, ปณิธานให้เปลี่ยนเพศหญิงเป็นชาย (เพื่อพ้นจากความทุกข์ในยุคนั้น), ปณิธานให้มิจฉาทิฐิกลายเป็นสัมมาทิฐิ, ปณิธานให้พ้นจากพันธนาการและจองจำ, ปณิธานให้ได้อาหารทิพย์ และปณิธานให้ได้เครื่องนุ่งห่มอันประณีต

มหาปณิธานทั้ง 12 นี้เน้นความสุขในโลกปัจจุบัน โดยมีอุบายธรรมในการโปรดสัตว์ผ่านการระลึกถึงพระนาม การสวดมนต์ และการบูชา เพื่อขจัดภัยพิบัติและต่ออายุขัย

คำอธิบายเพิ่มเติม

มีคำอธิบาย (อรรถกถา) เกี่ยวกับพระสูตรนี้มากมาย เช่น ฉบับของพระไท่ซวี และพระอาจารย์อินซุ่น ในยุคสาธารณรัฐจีน รวมถึงคัมภีร์ประกอบพิธีกรรมต่างๆ