สื่อจี้ (บันทึกประวัติศาสตร์)

หนังสือ "สื่อจี้" มีทั้งหมด 130 เล่ม รวมประมาณ 520,000 ตัวอักษร ซือหม่าเชียนได้ละทิ้งวิธีการบันทึกประวัติศาสตร์แบบเรียงตามปีเพียงอย่างเดียวในอดีต และได้ริเริ่มรูปแบบการเขียนแบบ "จี้จ้วนถี่" (ชีวประวัติประวัติศาสตร์) ที่ร้อยเรียงขึ้นจาก 5 ส่วนสำคัญ:

เปิ่นจี้ (12 เล่ม) —— "ภาพรวม" ของประวัติศาสตร์

บันทึกเหตุการณ์สำคัญตามลำดับเวลาของจักรพรรดิและผู้ปกครองสูงสุด ซือหม่าเชียนใช้ส่วนนี้เพื่อสังเกตความรุ่งเรืองและเสื่อมถอยของราชวงศ์ ที่พิเศษคือเขาได้รวม เซี่ยงอวี่ (ฌ้อปาอ๋อง) ซึ่งไม่เคยเป็นจักรพรรดิไว้ในเปิ่นจี้ด้วย เพราะในขณะนั้นเซี่ยงอวี่ "มีอำนาจแต่ไม่มีตำแหน่ง" บทที่โดดเด่น เช่น 《บทชีวประวัติเซี่ยงอวี่》, 《บทชีวประวัติจิ๋นซีฮ่องเต้》

เปี่ยว (10 เล่ม) —— "เส้นเวลา" ของประวัติศาสตร์

ใช้แกนเวลาทั้งแนวตั้งและแนวนอนเพื่อจัดระเบียบลำดับเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่ซับซ้อน ส่วนนี้ช่วยแก้ปัญหาความสับสนในประวัติศาสตร์ โดยรวบรวมเหตุการณ์ของแคว้นต่างๆ ที่ดำรงอยู่พร้อมกันและปีรัชสมัยที่ปะปนกันให้เข้าใจง่ายในปราดเดียว เช่น 《ตารางสืบตระกูลสามยุค》, 《ตารางปีหกแคว้น》

ซู (8 เล่ม) —— "รายงานพิเศษ" ทางประวัติศาสตร์

บันทึกกฎระเบียบและระบบของรัฐ เช่น ดาราศาสตร์ ปฏิทิน เศรษฐกิจ การชลประทาน พิธีกรรมและดนตรี สิ่งนี้ช่วยให้คนรุ่นหลังก้าวพ้นจากเรื่องของบุคคลสำคัญทางการเมือง ไปทำความเข้าใจชีวิตของคนโบราณ การดำเนินทางสังคม และภูมิหลังทางเทคโนโลยีอย่างลึกซึ้ง เช่น 《บันทึกแม่น้ำและลำคลอง》 ที่บันทึกเรื่องการชลประทาน และ 《บันทึกผิงจุ่น》 ที่สนทนาเรื่องเศรษฐกิจ

ซื่อเจีย (30 เล่ม) —— "ผู้มีอิทธิพลท้องถิ่น" ในประวัติศาสตร์

บรรยายวีรกรรมของเจ้าผู้ครองนครที่สืบตระกูล ขุนนางที่มีความดีความชอบ และเชื้อพระวงศ์ในสมัยราชวงศ์ฮั่น ในสายตาของซือหม่าเชียน พวกเขาเปรียบเสมือนดวงดาวที่ล้อมรอบดาวเหนือ เฉินเซิ่ง ผู้มีต้นกำเนิดจากสามัญชน และขงจื๊อ นักคิดผู้ยิ่งใหญ่ ก็ได้รับยกเว้นเป็นกรณีพิเศษให้รวมอยู่ในซื่อเจียเนื่องจากมีอิทธิพลต่อคนรุ่นหลังอย่างลึกซึ้ง เช่น 《ตระกูลขงจื๊อ》, 《ตระกูลเฉินเซ่อ》

เลี่ยจ้วน (70 เล่ม) —— "วิถีชีวิตผู้คน" ในประวัติศาสตร์

นำเสนอชีวประวัติของบุคคลจากทุกชนชั้นทางสังคมและอาชีพต่างๆ นี่คือส่วนที่น่าตื่นเต้นและมีชีวิตชีวาที่สุดของหนังสือ เป็นศูนย์รวมของผู้คนหลากหลาย ตั้งแต่มือสังหาร จอมยุทธ์ พ่อค้า ไปจนถึงกังฉิน เช่น 《ชีวประภูติมือสังหาร》, 《ชีวประวัติหวายอินโหว》