Symposium

Symposium, hier bewaard als Συμπόσιον, is een van de werken waardoor de oude Griekse literatuur en gedachte blijven spreken tot latere eeuwen. Een opeenvolging van toespraken tijdens een banket transformeert liefde van verlangen naar een lichaam in een filosofische opgang naar schoonheid en waarheid.

Het Symposium is een van de socratische dialogen van de oude Griekse filosoof Plato, een leerling van Socrates. Het wordt beschouwd als een van de beste werken van de auteur en een van de mooiste creaties van de antieke literatuur. De tijd van schrijven wordt door degenen die de tekst relateren aan de verspreiding van de Mantineërs over dorpen, gedateerd na 385 v.Chr.

Het werk begint met een proloog in de vorm van een dialoog tussen Apollodorus en enkele vrienden. De auteur geeft deze vrienden bewust geen specifieke kenmerken, behalve dat ze rijk zijn en dus geen professionele intellectuelen. Slechts één van hen, ook anoniem, spreekt en spoort Apollodorus aan om de discussies over de liefde te vertellen die plaatsvonden tijdens het symposium van Agathon, ter gelegenheid van zijn overwinning in de dramatische wedstrijden van de Lenaia in 416 v.Chr.

De jonge dichter Agathon won de prijs in 416 v.Chr. De volgende dag nodigde hij alle vooraanstaande mannen van de Atheense aristocratie uit voor een symposium, omdat zij de dag ervoor niet bij de viering aanwezig konden zijn. Deelnemers aan het symposium waren onder meer Aristodemus, Phaedrus, Agathon, de arts Eryximachus, Pausanias, Aristophanes, Alcibiades en later Socrates, die aanvankelijk aarzelde en buiten de deur wachtte. De aanwezigen besluiten de avond niet door te brengen met zwaar drinken, maar op een dialectische manier door een specifiek onderwerp te bespreken: de aard van de liefde: "wat is liefde?"

Bijna de gehele dialoog is een vertelling van Apollodorus aan een vriend op weg naar Athene. Apollodorus hoorde het gesprek van Aristodemus, die bij het symposium aanwezig was.

De discussie begint met de toespraak van Phaedrus, die stelt dat Eros een van de oudste godheden is en dat liefde ons aanzet tot de meest heroïsche daden.

Pausanias brengt liefde in verband met de godin Aphrodite en stelt dat er twee vormen zijn: de lichamelijke liefde gericht op bevrediging, en de hogere liefde die leidt tot een eeuwige verbintenis.

De arts Eryximachus ziet liefde vanuit medisch perspectief als een samenloop van krachten in het menselijk lichaam, zoals warmte, kou, bitterheid en zoetheid.

Aristophanes vertelt de beroemde mythe dat mensen vroeger dubbele lichamen hadden met twee gezichten en drie geslachten: mannelijk, vrouwelijk en androgyn. Omdat ze te machtig werden, sneed Zeus hen doormidden. Sindsdien zoeken mensen hun 'wederhelft' om weer heel te worden.

Het benaderen van het Symposium in de originele taal brengt de lezer dichter bij de keuzes van ritme, argumentatie en beeldspraak die vertalingen onvermijdelijk moeten interpreteren. Het werk blijft een levend referentiepunt voor schrijvers, filosofen en historici die vandaag de dag met soortgelijke vragen worden geconfronteerd.