Catholic Encyclopedia

De Catholic Encyclopedia, formeel getiteld The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, Discipline, and History of the Catholic Church, was een van de meest ambitieuze intellectuele projecten die door Engelstalige katholieken in het begin van de twintigste eeuw werden ondernomen. Gepubliceerd in de Verenigde Staten tussen 1907 en 1914, beoogde het een veelomvattende en gezaghebbende presentatie te bieden van de katholieke leer, geschiedenis, filosofie, theologie, instellingen en cultuur vanuit een expliciet katholiek perspectief.

De encyclopedie ontstond in een periode waarin katholieke intellectuelen in de Verenigde Staten probeerden voet aan de grond te krijgen in het moderne academische leven, terwijl ze tegelijkertijd de traditionele leer verdedigden tegen zowel protestantse kritiek als seculier modernisme. Het werd niet louter een naslagwerk, maar een verklaring dat katholieke wetenschap zich kon meten met de grote encyclopedische ondernemingen van Europa en de Engelstalige wereld.

De encyclopedie werd uitgegeven door de Robert Appleton Company in New York City. Het bedrijf zelf was feitelijk opgericht voor het doel van het publiceren van de encyclopedie. Later, in 1912, veranderde het bedrijf zijn naam in Encyclopedia Press. Het project produceerde uiteindelijk vijftien grote delen plus een indexdeel, wat neerkwam op duizenden pagina's aan wetenschappelijk werk.

De redactionele leiding bestond uit vijf belangrijke katholieke intellectuelen:

Charles George Herbermann, professor Latijn en bibliothecaris aan het College of the City of New York, diende als hoofdredacteur.

Edward Aloysius Pace, een van de eerste Amerikaanse psychologen opgeleid onder Wilhelm Wundt, droeg bij aan de filosofische en educatieve leiding.

Condé Benoist Pallen diende als eindredacteur en literair medewerker.

Thomas Joseph Shahan bracht expertise in op het gebied van kerkgeschiedenis en theologie.

John Joseph Wynne speelde een centrale organisatorische en redactionele rol en werd later een belangrijk figuur in het Amerikaans-katholieke intellectuele leven.

De reikwijdte van de encyclopedie was buitengewoon breed. Hoewel gecentreerd op het katholicisme, reikte het veel verder dan interne kerkelijke zaken. Artikelen besloegen:

theologie,

filosofie,

bijbelstudies,

heiligen,

liturgie,

kerkelijk recht,

middeleeuwse geschiedenis,

klassieke oudheid,

literatuur,

wetenschap,

politieke theorie,

onderwijs,

architectuur,

muziek,

biografieën,

en wereldwijde missionaire activiteiten.

Deze breedte weerspiegelde het katholieke intellectuele ideaal dat religie niet geïsoleerd was van de beschaving, maar verbonden met elk veld van menselijk denken en cultuur.

Een van de bepalende kenmerken van de encyclopedie was de apologetische maar wetenschappelijke toon. De redacteuren bedoelden het werk om de katholieke doctrine te verdedigen met behoud van academische geloofwaardigheid. Dit evenwicht was vooral belangrijk tijdens de periode van de modernistische crisis binnen de katholieke kerk, toen debatten over bijbelkritiek, historisch onderzoek en moderne filosofie het katholieke intellectuele leven diepgaand beïnvloedden.

In tegenstelling tot veel protestantse of seculiere encyclopedieën uit die periode, schreef de Catholic Encyclopedia openlijk vanuit een confessioneel standpunt. De artikelen waren religieus niet neutraal. In plaats daarvan interpreteerden ze onderwerpen expliciet door middel van katholieke theologie en kerkelijke traditie. Toch blijven veel bijdragen hoog gerespecteerd vanwege hun diepgang, filologische precisie en historische details.

De encyclopedie weerspiegelde ook de wereldwijde ambities van het Amerikaanse katholicisme in het begin van de twintigste eeuw. Destijds moesten katholieken in de Verenigde Staten nog steeds wijdverspreide anti-katholieke vooroordelen en nativistische vijandigheid overwinnen. Het produceren van een massale wetenschappelijke encyclopedie in het Engels toonde intellectuele volwassenheid en institutioneel vertrouwen.

Het werk verscheen opeenvolgend tussen 1907 en 1912:

Deel I begon met "Aachen–Assize."

Het laatste deel eindigde met "Tournon–Zwirner."

Een indexdeel volgde in 1914.

De productie van de encyclopedie vereiste uitgebreide redactionele coördinatie. De redacteuren hielden naar verluidt meer dan honderd formele vergaderingen om het project te begeleiden. Medewerkers waren onder meer priesters, historici, theologen, filologen en academici uit zowel de Verenigde Staten als Europa. Sommige artikelen waren nieuw geschreven, terwijl andere eerdere Europese katholieke wetenschap aanpasten of vertaalden.

Historisch gezien is de encyclopedie diep gevormd door zijn tijdperk. Het dateert van vóór vele belangrijke ontwikkelingen in zowel de wereldgeschiedenis als het katholicisme zelf:

de oprichting van Vaticaanstad in 1929,

de Tweede Wereldoorlog,

het Tweede Vaticaans Concilie,

moderne oecumene,

bevrijdingstheologie,

hedendaagse bijbelkritiek,

en moderne archeologische ontdekkingen.

Als gevolg hiervan benaderen moderne lezers het vaak als zowel een naslagwerk als een historisch artefact.

De sterke punten blijven aanzienlijk:

uitgebreide bronvermeldingen,

zorgvuldige samenvattingen van patristische en middeleeuwse theologie,

rijke biografische verslaglegging,

besprekingen van liturgie en doctrine van vóór Vaticaan II,

en inzicht in hoe ontwikkelde katholieken hun intellectuele traditie begrepen in het begin van de twintigste eeuw.

Tegelijkertijd lijken sommige artikelen nu gedateerd of controversieel, vooral met betrekking tot:

protestantisme,

jodendom,

islam,

niet-westerse religies,

historische kritiek,

ras en kolonialisme,

en moderne wetenschap.

Veel bijdragen weerspiegelen aannames die gebruikelijk waren onder conservatieve katholieke wetenschappers vóór de hervormingen van de twintigste eeuw.

Het voortbestaan van de encyclopedie werd vooral belangrijk in het digitale tijdperk. Omdat het in de Verenigde Staten in het publiek domein terechtkwam, werd het op grote schaal gedigitaliseerd.

Een van de meest invloedrijke online edities werd gecreëerd door Kevin Knight via de website New Advent. Vanaf de jaren negentig hebben vrijwilligers de originele encyclopedie getranscribeerd en gratis online beschikbaar gesteld. Deze digitale versie werd enorm invloedrijk onder katholieken, studenten, historici en algemene lezers.

Andere versies zijn beschikbaar via:

Internet Archive

Google Books

Wikisource

De encyclopedie kreeg later een opvolger: de New Catholic Encyclopedia, in 1967 uitgegeven door The Catholic University of America en vervolgens herzien. De nieuwere encyclopedie weerspiegelt de katholieke wetenschap van na Vaticaan II en bevat moderne historische en theologische ontwikkelingen.

Tegenwoordig neemt de oorspronkelijke Catholic Encyclopedia een unieke plaats in de intellectuele geschiedenis in. Het is tegelijkertijd:

een monument van Amerikaans-katholieke wetenschap,

een momentopname van het katholieke denken van vóór Vaticaan II,

een waardevolle historische bron,

en een van de meest toegankelijke grootschalige religieuze naslagwerken die ooit gedigitaliseerd zijn.

Voor historici van religie, theologie en intellectuele cultuur blijft het onmisbaar, niet alleen vanwege de informatie die het bevat, maar ook vanwege wat het onthult over hoe katholieken aan het begin van de twintigste eeuw de wereld, de kerk en de relatie tussen geloof en kennis begrepen.