Voyage au centre de la Terre

Het Plot: Een Afdaling in de Diepte

De Cryptische Haak

Het avontuur begint in mei 1863 in Hamburg. De excentrieke professor Otto Lidenbrock ontdekt een gecodeerd runenmanuscript van de 16e-eeuwse alchemist Arne Saknussemm. Nadat Axel, de neef van de professor, per ongeluk de code ontcijfert (die in essentie zegt: "Ga naar IJsland, spring in een vulkaan, vind het middelpunt van de wereld"), sleurt Lidenbrock de onwillige jongeman onmiddellijk mee op de reis van zijn leven.

De Ondergrondse Odyssee

Bij aankomst in IJsland huren ze Hans Bjelke, een stoïcijnse eidereendjager, in als hun gids. Het trio daalt af in de krater van de slapende vulkaan Snæfellsjökull. Hun reis verloopt verre van soepel:

De Watercrisis: Ze sterven bijna van de dorst na een verkeerde afslag, maar worden gered wanneer Hans een ondergrondse rivier aanboort (de "Hansbach").

De Lidenbrockzee: Ze ontdekken een enorme ondergrondse oceaan die verlicht wordt door lichtgevend gas. Terwijl ze deze op een vlot oversteken, zijn ze getuige van een angstaanjagend gevecht tussen een Plesiosaurus en een Ichthyosaurus.

De Prehistorie Herleeft: Ze stuiten op een woud van reuzenchampignons en vegetatie uit het Tertiair. Het meest schokkend is de ontdekking van een bijna vier meter lange prehistorische mensachtige die een kudde mastodonten hoedt.

De Explosieve Uitgang

Wanneer hun pad wordt geblokkeerd door een instorting, proberen ze er met schietkatoen doorheen te blazen. De explosie opent een bodemloze put die de zee — en hun vlot — de diepte in zuigt. Uiteindelijk worden ze meegevoerd in een stijgende vulkanische schacht en via een uitbarsting van de Stromboli op Sicilië weer naar de oppervlakte geworpen. Ze keren terug naar Hamburg als helden, na een reis door de planeet en door de tijd zelf.

De Personages: Een Studie in Contrasten

Professor Otto Lidenbrock: Een "nors en onaangenaam" universeel geleerde. Hij is een wervelwind van wetenschappelijke passie en ongeduld. Interessant genoeg wordt aangenomen dat hij een parodie is op Verne's eigen vader, Pierre.

Axel: De verteller en de neef van Lidenbrock. Hij is de stem van voorzichtigheid en gezond verstand, de "onwillige held" die veel liever thuis bij zijn verloofde zou zijn dan te vechten met prehistorische vissen.

Hans Bjelke: De zwijgzame, onverstoorbare ruggengraat van de groep. Zijn stoïcisme en vindingrijkheid zijn de enige reden dat de twee Duitsers de tocht overleven.

Gräuben: De geliefde van Axel en het petekind van Lidenbrock, die Axel aanmoedigt om de reis te ondernemen ondanks zijn angsten.

De Wetenschap: Feiten vs. Victoriaanse Fictie

Verne stond bekend om zijn "goed onderbouwde" aanpak, hoewel veel van de wetenschap in de reis (begrijpelijkerwijs) inmiddels is weerlegd:

Geochemie: Lidenbrocks theorie dat de aardkern niet vloeibaar is, was gebaseerd op de oxidatietheorie van Humphry Davy. We weten nu dat de kern zeer heet is, maar voor Verne was dit een noodzakelijk "wetenschappelijk" achterdeurtje om zijn personages de hitte te laten overleven.

Geologische Inspiratie: Verne's reis naar Schotland in 1859 (met name Arthur's Seat in Edinburgh) had een diepe invloed op zijn beschrijvingen van vulkanische kenmerken.

Paleontologie: Verne gebruikte Louis Figuiers 'La Terre avant le déluge' (1863) als primaire bron voor zijn prehistorische wezens.

Publicatie en de "Verloren" Vertalingen

De publicatiegeschiedenis van de reis is bijna net zo chaotisch als het plot zelf:

De Uitgebreide Editie: De herziene versie uit 1867 voegde twee hoofdstukken toe die specifiek gericht waren op het Kwartair en de levende mastodonten, een weerspiegeling van de obsessie met de prehistorie in het midden van de jaren 1860.

De "Hardwigg" Chaos: Vroege Engelse vertalingen (1871) waren berucht ontrouw aan het origineel. Eén versie hernoemde Lidenbrock willekeurig naar "Professor Hardwigg", Axel naar "Harry" en Gräuben naar "Gretchen", terwijl hele paragrafen werden herschreven.

De Rechtszaak: Verne werd in 1877 aangeklaagd voor plagiaat door Léon Delmas, die beweerde dat Verne het idee van het "verloren runendocument" had gestolen. Verne won de zaak, aangezien de rechtbank geen bewijs voor diefstal vond.

Culturele Erfenis en Adaptaties

Verne's ondergrondse wereld werd de blauwdruk voor het "Lost World"-subgenre en inspireerde alles van Arthur Conan Doyle tot Tolkiens 'The Hobbit'.

Cinema:

1959: De klassieke film met James Mason, die het begin naar Edinburgh verplaatste.

2008: De 3D-versie met Brendan Fraser, waarin het boek als een "meta" aanleiding voor het verhaal fungeert.

Muziek: Rick Wakemans conceptalbum 'Journey to the Centre of the Earth' uit 1974 is wellicht het beroemdste muzikale eerbetoon, waarbij vertelling en rock worden gebruikt om het verhaal opnieuw te vertellen.

Wereldwijd Bereik: Het verhaal is aangepast tot alles van Japanse films met samoerai-thema tot bewerkingen in China en India die zich in een inheemse omgeving afspelen, wat de universele aantrekkingskracht van de "afdaling in het onbekende" aantoont.

Een Kort Feitje: De naam "Lidenbrock" was waarschijnlijk een eerbetoon aan de 17e-eeuwse Duitse bibliofiel Friedrich Lindenbrog.