Kappa

Ryunosuke Akutagawa's *Kappa*, gepubliceerd in 1927 in het tijdschrift *Kaizo*, is een onconventionele satirische novelle die de vorm aanneemt van een verhaal verteld door een patiënt in een psychiatrische inrichting, en daarmee de menselijke samenleving op scherpe wijze binnenstebuiten keert. Het 'Land van de Kappa's', waar de verteller in verzeild raakt terwijl hij een kappa achtervolgt in het Hodaka-gebergte, is een spiegelwereld waarin de logica van de menselijke maatschappij volledig is omgedraaid: vrouwtjes jagen op mannetjes, ongeboren foetussen wordt gevraagd of ze wel geboren willen worden, huwelijken tussen ongezonde individuen worden aangemoedigd, en werkloze arbeiders worden door middel van gas geëuthanaseerd en als voedsel verwerkt. Het werk, dat als ondertitel de instructie 'Spreek dit a.u.b. uit als Kappa' meekreeg, werd slechts enkele maanden voor Akutagawa's dood geschreven. Zijn sterfdag, 24 juli, staat sindsdien bekend als 'Kappaki' (Kappa-herdenking), wat de status van dit werk als representatief voor zijn late oeuvre onderstreept.

Het aforisme van de filosoof Magg in het boek — 'De dwaas beschouwt altijd anderen dan zichzelf als dwaas' — vat de houding van het gehele werk samen: een afstandelijke blik op de hypocrisie van de menselijke samenleving via het land van de kappa's. De conclusie, waarin de hoofdpersoon terugkeert naar de mensenwereld en met nostalgie terugkijkt op de kappa's als wezens die zuiverder zijn dan mensen, laat de diepe misantropie en eenzaamheid achter de bijtende satire doorschemeren.

Vanwege de brede reikwijdte wordt *Kappa* vaak vergeleken met Jonathan Swifts *Gullivers reizen* en *A Modest Proposal*, H.G. Wells' *De Tijdmachine* en Lu Xuns *Dagboek van een gek*. Het wordt geplaatst in de literaire traditie die een andere wereld als spiegel gebruikt om de menselijke maatschappij aan te vallen. Het werk is herhaaldelijk bewerkt voor toneel en film, waaronder een verfilming in 2006 door regisseur Masatoshi Akihara met Atsushi Yanaka in de hoofdrol, en een toneelbewerking in 2021 door Katsuhide Suzuki met Naohiro Oriyama, die het verhaal verplaatste naar een futuristische heropvoedingsinstelling.