Kwaidan: Stories and Studies of Strange Things

วรรณกรรมคลาสสิกที่ยกระดับตำนานผีญี่ปุ่นสู่ระดับสากล

《Kwaidan: Stories and Studies of Strange Things》 เป็นผลงานรวบรวมเรื่องลี้ลับญี่ปุ่นที่โดดเด่นที่สุดในวัยปัจฉิมวัยของ โคอิซูมิ ยาคุโมะ (Lafcadio Hearn) ภายในประกอบด้วยเรื่องราวอมตะอย่าง 〈โฮอิจิผู้ไร้หู〉, 〈สตรีหิมะ〉, 〈ผีกินศพ〉, 〈อาโอยากิ〉 รวมถึงบทความ "การศึกษาแมลง" เช่น ผีเสื้อ ยุง และมด ฉบับ Project Gutenberg นี้ยังคงรักษาเนื้อหาภาษาอังกฤษดั้งเดิมจากปี 1904 ทำให้เห็นว่ายาคุโมะนำเอาเอกสารโบราณ ตำนานท้องถิ่น และเรื่องเล่าที่เขาได้ยินมาถักทอเป็นร้อยแก้วที่สุขุม เรียบง่าย แต่ทว่าทิ้งความรู้สึกยาวนานได้อย่างไร เรื่องราวเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องผีที่เน้นความสยองขวัญ แต่เป็นการนำกฎแห่งกรรมทางพุทธศาสนา ประวัติศาสตร์อันโศกเศร้าของตระกูลซามูไร ความเชื่อพื้นบ้าน และทัศนคติที่มีต่อธรรมชาติและความตายมาหลอมรวมไว้ในบรรยากาศยามค่ำคืน ทำให้ผู้อ่านรู้สึกว่าวิญญาณไม่ใช่สิ่งผิดปกติ แต่เป็นรูปแบบของความทรงจำและความรู้สึกที่ยังไม่สงบนิ่ง

Lafcadio Hearn เกิดเมื่อปี 1850 ที่เกาะเลฟกาดา ประเทศกรีซ บิดาเป็นศัลยแพทย์ทหารชาวไอริช มารดามาจากเกาะคีธีราของกรีซ ในวัยเยาว์เขาพเนจรไปมาระหว่างไอร์แลนด์ อังกฤษ และฝรั่งเศส สูญเสียการมองเห็นที่ตาซ้ายเมื่ออายุ 16 ปี และเดินทางไปอเมริกาเพียงลำพังตอนอายุ 19 ปี โดยเริ่มสร้างชื่อเสียงในซินซินเนติ นิวออร์ลีนส์ และมาร์ตินีก ผ่านงานเขียนเชิงข่าว การสังเกตการณ์คติชน และงานเขียนข้ามวัฒนธรรม หลังจากมาเยือนญี่ปุ่นในปี 1890 เขาได้สอนหนังสือและเขียนงานในมัตสึเอะ คุมาโมโตะ โกเบ และโตเกียว ในปี 1896 เขาแต่งงานกับ เซ็ตสึ โคอิซูมิ และโอนสัญชาติเป็นญี่ปุ่นโดยใช้ชื่อว่า โคอิซูมิ ยาคุโมะ และเสียชีวิตในปี 1904 ชีวิตที่ระหกระเหิน ภูมิหลังที่เป็นลูกครึ่ง และความอ่อนไหวต่อวัฒนธรรมชายขอบ ทำให้เขามีความเข้าใจเป็นพิเศษเกี่ยวกับความคล้ายคลึงกันระหว่าง "คนต่างถิ่น" และ "วิญญาณ" ซึ่งทั้งคู่ต่างวนเวียนอยู่ระหว่างความคุ้นเคยและความแปลกหน้า ผู้มีชีวิตและผู้ล่วงลับ ความทันสมัยและความโบราณ

หนังสือเล่มนี้มีความสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งกับชีวิตของข้าพเจ้า ยาคุโมะไม่ได้มองว่าเรื่องลี้ลับของญี่ปุ่นเป็นเพียงวัตถุดิบแปลกประหลาด แต่เขาใช้ระยะห่างในฐานะคนนอก ความรู้สึกไร้รากจากการย้ายถิ่นฐานของครอบครัว และทักษะการสังเกตของนักข่าวเพื่อปรับเปลี่ยนบรรยากาศของนิทานพื้นบ้านญี่ปุ่น เขามักจะทิ้งช่องว่างและความลึกลับไว้ในเรื่อง ไม่รีบร้อนที่จะใช้เหตุผลมาทำลายวิญญาณ แต่กลับทำให้ผู้อ่านสัมผัสได้ถึงความจริงทางจิตวิทยาว่า "คนที่เคยเชื่อมองโลกอย่างไร" หากเปรียบเทียบกับผลงานสมัยใหม่ 《Kwaidan》 สามารถอ่านคู่ขนานไปกับงานของ เคียวโกกุ นัตสึฮิโกะ ที่ทำให้ความรู้เรื่องโยไกกลายเป็นวรรณกรรม, สัมผัสถึงมิติอื่นในรอยร้าวของชีวิตประจำวันในนิยายของ มูราคามิ ฮารูกิ หรือการเรียกหาความเคารพต่อวิญญาณโบราณและธรรมชาติในงานของ มิยาซากิ ฮายาโอะ ในบริบทของวรรณกรรมระดับโลก งานชิ้นนี้ยังมีความใกล้เคียงกับการเล่าเรื่องที่อ่อนโยนแต่แฝงด้วยเงามืดลุ่มลึกของ นีล เกแมน เมื่อเขาเล่าตำนานเทพเจ้าใหม่