เจ้าชายกบ หรือ ฮันส์เหล็ก (1812)

เจ้าชายกบ หรือ ฮันส์เหล็ก (Der Froschkönig oder der eiserne Heinrich) เป็นนิทานเรื่องแรกในชุดนิทานพื้นบ้านเยอรมัน (Kinder- und Hausmärchen) ของพี่น้องตระกูลกริมม์ ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1812 และถือเป็นหนึ่งในนิทานพื้นบ้านยุโรปที่รู้จักกันแพร่หลายที่สุดในปัจจุบัน

เรื่องราวเล่าถึงเจ้าหญิงองค์หนึ่งที่ทำลูกบอลทองคำตกลงไปในบ่อน้ำขณะเล่น กบตัวหนึ่งช่วยเธอนำลูกบอลกลับคืนมา แต่ขอแลกกับการเป็นเพื่อนและได้รับอนุญาตให้กินและใช้ชีวิตร่วมกับเธอ ตอนแรกเจ้าหญิงไม่รักษาสัญญา แต่พระบิดาทรงบังคับให้เธอต้องรับกบเข้ามาในวัง ในที่สุดกบก็ได้กลายร่างเป็นเจ้าชายที่ถูกสาป

ในนิทานฉบับดั้งเดิมของกริมม์ กบไม่ได้คลายคำสาปด้วยการจุมพิต แต่เกิดจากการที่เจ้าหญิงจับมันขว้างอัดกำแพง การคลายคำสาปด้วย "การจุมพิตกบ" เพิ่งจะมาเป็นที่นิยมในงานดัดแปลงยุคหลังๆ

ตัวละคร "ฮันส์เหล็ก" (Heinrich) ปรากฏตัวในตอนท้ายของเรื่อง เขาเป็นมหาดเล็กผู้ซื่อสัตย์ของเจ้าชาย ผู้ซึ่งหัวใจถูกพันธนาการด้วยแถบเหล็กเนื่องจากความโศกเศร้าที่เจ้านายถูกสาป เมื่อเจ้าชายคลายคำสาปได้ แถบเหล็กเหล่านั้นก็แตกออกด้วยความดีใจ ตัวละครนี้เป็นสัญลักษณ์ของความจงรักภักดี ความซื่อสัตย์ และการปลดปล่อยทางอารมณ์

นิทานเรื่องนี้ครอบคลุมประเด็นหลักในโลกนิทานของกริมม์:

ความซื่อสัตย์และการรักษาสัญญา

การกลายร่างและการหลุดพ้นจากคำสาป

การเติบโตและความรับผิดชอบ

ความเชื่อมโยงระหว่างรูปลักษณ์ภายนอกและคุณค่าภายใน

เช่นเดียวกับนิทานหลายเรื่องของกริมม์ เจ้าชายกบมีพื้นฐานมาจากตำนานเล่าขานปากต่อปากที่เก่าแก่กว่า และได้รับการปรับปรุงด้านภาษาผ่านการตีพิมพ์หลายครั้ง ปัจจุบันผลงานนี้ถือเป็นวรรณกรรมพื้นฐานของนิทานยุโรปและได้รับการดัดแปลงไปทั่วโลก ทั้งในรูปแบบหนังสือ ภาพยนตร์ ละครเวที และวรรณกรรมเด็ก