Orlando furioso (1928)

จัดพิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1516 และเสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 1532 'Orlando furioso' (ออร์ลันโดผู้คลุ้มคลั่ง) โดย ลูโดวิโก อาริออสโต เป็นหนึ่งในมหากาพย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของยุคเรอเนซองส์ในยุโรป และเป็นผลงานพื้นฐานชิ้นสำคัญของวรรณกรรมอิตาลี โดยเป็นการเล่าเรื่องต่อจาก 'Orlando innamorato' ของ มัตเตโอ มาเรีย โบอาร์โด อาริออสโตได้เปลี่ยนโลกอัศวินยุคกลางให้กลายเป็นจักรวาลอันกว้างใหญ่ไพศาลที่มีทั้งสงคราม ความรัก เวทมนตร์ การเสียดสี และความบ้าคลั่งอยู่ร่วมกัน

ผลงานชิ้นนี้เล่าเรื่องราวสงครามระหว่างอัศวินคริสเตียนของชาร์เลอมาญกับชาวซาราเซ็นที่นำโดยอกรามันเต แต่ศูนย์กลางทางอารมณ์ที่แท้จริงของบทกวีคือความคลุ้มคลั่งของออร์ลันโด อัศวินผู้กล้าหาญที่สุดต้องสูญเสียสติสัมปชัญญะไปเมื่อพบว่าเจ้าหญิงแองเจลิกาหลงรักเมโดโรชายหนุ่มรูปงาม จากบาดแผลทางใจนี้ได้ก่อกำเนิดภาพจำที่โด่งดังที่สุดภาพหนึ่งในวรรณกรรมตะวันตก: วีรบุรุษผู้ไร้เทียมทานที่กลายเป็นชายผู้อับจนหนทางและไม่สามารถควบคุมตนเองได้ "ความคลุ้มคลั่ง" ของออร์ลันโดจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของความเปราะบางของมนุษย์ แสดงให้เห็นว่าแม้แต่อุดมคติของอัศวินก็สามารถพังทลายลงได้ต่อหน้าความปรารถนาและตัณหา

นอกเหนือจากโศกนาฏกรรมแล้ว อาริออสโตยังสร้างโลกที่เต็มไปด้วยความมหัศจรรย์เหนือจินตนาการ: ฮิปโปกริฟฟ์ที่บินได้ ปราสาทต้องมนต์ พ่อมด การดวลที่เป็นไปไม่ได้ และแม้กระทั่งการเดินทางไปยังดวงจันทร์ ซึ่งเป็นที่ที่อัสตอลโฟไปกู้คืนสติที่สูญเสียไปของออร์ลันโด อิสระทางจินตนาการนี้ส่งอิทธิพลอย่างลึกซึ้งต่อวรรณกรรมยุโรปในยุคต่อมา โดยทำนายถึงองค์ประกอบของแนวแฟนตาซีสมัยใหม่ และเป็นแรงบันดาลใจให้นักเขียนอย่าง เอ็ดมันด์ สเปนเซอร์, วิลเลียม เชกสเปียร์, ฆอร์เฆ ลุยส์ บอร์เฆส และ อิตาโล คัลวิโน

สิ่งที่ต่างจากมหากาพย์วีรบุรุษโบราณคือ อาริออสโตได้นำเสนอน้ำเสียงที่เสียดสีและทันสมัย บทกวีมีการตัดสลับเรื่องราวอย่างต่อเนื่อง เปลี่ยนมุมมอง ล้อเลียนตัวละคร และวิจารณ์เหตุการณ์ต่างๆ ด้วย "รอยยิ้มแบบอาริออสโต" (sorriso ariostesco) ซึ่งเป็นเสียงบรรยายที่สง่างามและปล่อยวางที่เฝ้ามองตัณหาของมนุษย์โดยไม่ยกย่องให้เป็นอุดมคติ เบื้องหลังการผจญภัยของอัศวินจึงปรากฏการสะท้อนความคิดแบบเรอเนซองส์เกี่ยวกับความไม่มั่นคงของโลก ภาพลวงตาของวีรบุรุษ และธรรมชาติที่แปรเปลี่ยนของมนุษย์

อิทธิพลของ Orlando furioso ก้าวข้ามขอบเขตของวรรณกรรมไปอย่างรวดเร็ว ผลงานนี้เป็นแรงบันดาลใจให้จิตรกรอย่าง เออแฌน เดอลาครัว, คีตกวีอย่าง อันโตนีโอ วีวัลดี และ จอร์จ ฟริดริก แฮนเดิล รวมถึงบทละครและโอเปร่าจำนวนมากในยุคบาโรก จนถึงทุกวันนี้ บทกวียังคงถูกตีความใหม่ในภาพยนตร์ การ์ตูน วิดีโอเกม และวัฒนธรรมป๊อป ยืนยันถึงพลังชีวิตที่เหนือธรรมดาแม้จะผ่านมาแล้วห้าศตวรรษก็ตาม