Watermarge (Shuihu Zhuan)

《Watermarge》（ook bekend als 《Verhaal van Loyaliteit en Rechtvaardigheid aan de Waterkant》 of 《Verhalen van de Helden van de Moerassen》） is de eerste lange roman in de geschiedenis van de Chinese literatuur die geschreven is in de volkstaal (Baihuawen). Het wordt beschouwd als een van de 'Vier Klassieke Romans van de Chinese literatuur' en werd door de laat-Ming-geleerde Jin Shengtan geselecteerd als een van de 'Zes Boeken van de Grote Genieën' en door Li Yu als een van de 'Vier Wonderbaarlijke Boeken'.

Dit epische werk beschrijft voornamelijk de periode aan het eind van de Noordelijke Song-dynastie, waarin 108 helden onder leiding van Song Jiang samenkomen in de Liangshan-moerassen in Shandong. Het volgt hun proces van gedwongen vogelvrijverklaring en groei tot hun uiteindelijke aanvaarding van amnestie door het keizerlijk hof, hun militaire expedities en hun tragische einde.

I. Ontstaan en de achtergrond van 'Generatie-accumulatie'

De academische wereld debatteert al lang over de ontstaansperiode en de auteur van de 《Watermarge》. Er is nu een relatieve consensus binnen de geschiedkunde en literatuurwetenschap:

Periode van voltooiing (Ming Jiajing-theorie): De oudste bewaarde volledige versie van 《Watermarge》 werd gedrukt in 1589. De mainstream moderne wetenschap ondersteunt de 'Jiajing-theorie', die suggereert dat de uiteindelijke tekst rond 1524 (midden-Ming) werd vastgelegd.

Collectieve creatie door generaties: Song Jiang was een echt historisch persoon (leider van een boerenopstand tijdens de Xuanhe-periode van de Noordelijke Song). Na het mislukken van de opstand verspreidden zijn verhalen zich razendsnel onder het volk:

Song-dynastie: In de Zuidelijke Song-tekst 《Dongdu Shiliue》 werden al meldingen gemaakt, en in de 'huaben' (verhalenvertellers-scripts) verschenen losse verhalen over Wu Song, Lu Zhishen en Yang Zhi.

Yuan-dynastie: Het verhaal 《Da Song Xuanhe Yishi》 bevatte de eerste contouren van de Watermarge-verhalen; in de Yuan-opera's (Zaju) verschenen talrijke stukken over Liangshan (zoals 《Li Kui draagt de doornenroede》).

Ming-dynastie: Uiteindelijk integreerde en breidde een literator deze verspreide volksverhalen, opera's en historische verslagen op geniale wijze uit tot een monumentaal epos.

II. Het mysterie van de auteur: Shi Nai'an en Luo Guanzhong

Er zijn verschillende theorieën over wie de 《Watermarge》 heeft geschreven. De meest algemeen aanvaarde is de 'Shi Nai'an en Luo Guanzhong samenwerkingstheorie'.

Shi Nai'an (Hoofdauteur): Leefde tijdens de overgang van de Yuan- naar de Ming-dynastie. Volgens de overlevering was hij magistraat van Qiantang, maar nam hij ontslag uit onvrede met de Mongoolse overheersing. Later diende hij kortstondig als adviseur van de opstandelingenleider Zhang Shicheng. Na zijn pensioen leefde hij in afzondering en gebruikte hij de ervaringen van de zoutmijnwerkersopstand onder Zhang Shicheng als model voor de helden van de Watermarge.

Luo Guanzhong (Redacteur): Een leerling van Shi Nai'an (tevens de auteur van de 《Roman van de Drie Koninkrijken》). Ming-documenten vermelden dat de 《Watermarge》 gebaseerd is op het 'manuscript van Shi Nai'an uit Qiantang en geredigeerd door Luo Guanzhong'. Men gaat er algemeen van uit dat de eerste zeventig hoofdstukken door Shi Nai'an zijn geschreven en de laatste dertig (over amnestie en expedities) door Luo Guanzhong zijn georganiseerd, bewerkt of aangevuld.

Andere theorieën: Hu Shi betwijfelde of 'Shi Nai'an' niet gewoon een pseudoniem was van een literator uit het midden van de Ming-dynastie, omdat het schrijven van romans in de volkstaal over rebellie destijds riskant was; geleerden durfden hun echte naam niet te gebruiken. Een andere theorie stelt dat Shi Nai'an dezelfde persoon is als de toneelschrijver Shi Hui.

III. Complexe versiesystemen

Door de eeuwen heen zijn er complexe versies van de 《Watermarge》 ontstaan, grofweg in te delen in de 'uitgebreide versies' (verfijnde tekst, hoge literaire waarde) en 'beknopte versies' (eenvoudige tekst, meer plotgericht). De drie meest invloedrijke uitgebreide versies zijn:

De versie met 100 hoofdstukken (Dichtst bij het origineel): Beschrijft de bijeenkomst van de helden, de amnestie, de expeditie tegen de Liao en Fang La, eindigend met de tragische dood van Song Jiang door gif.

De versie met 120 hoofdstukken (Meest compleet): Voegt aan de versie met 100 hoofdstukken expedities toe tegen de rebellen Tian Hu in Hebei en Wang Qing in Huaixi.

De versie met 70 hoofdstukken (De Jin Shengtan-versie): De excentrieke geleerde Jin Shengtan haatte het plot waarin Song Jiang zich overgaf aan het hof. Hij kortte de roman drastisch in en schrapte alles na hoofdstuk 71. Hij herschreef het einde als een nachtmerrie van Lu Junyi waarin alle helden worden geëxecuteerd. Deze versie was tijdens de Qing-dynastie het populairst vanwege het uitstekende literaire commentaar.

IV. Kernplot en structuur

De structuur van de 《Watermarge》 is uniek en volgt een kettingstructuur van 'verzamelen tot eenheid, en vervolgens uiteenvallen'. Het verhaal kan worden verdeeld in drie fasen:

1. Gedwongen naar Liangshan (Hoofdstuk 1-40)

Het verhaal begint wanneer maarschalk Hong per ongeluk de 108 demonische sterren bevrijdt. Vervolgens beschrijft de roman in een 'episodische' vorm hoe verschillende helden door corrupte ambtenaren (zoals Gao Qiu, Cai Jing, Tong Guan) en lokale tirannen in het nauw worden gedreven, om uiteindelijk naar de moerassen van Liangshan te vluchten. Klassieke scènes zoals 'Lu Zhishen ontwortelt de treurwilg', 'Lin Chong's vlucht naar Liangshan op een sneeuwnacht' en 'Wu Song verslaat de tijger' behoren tot dit deel.

2. De grote bijeenkomst (Hoofdstuk 41-80)

Nadat Song Jiang zich bij de groep voegt en Chao Gai opvolgt als leider, bereikt de macht van Liangshan zijn hoogtepunt. De helden beroven de rijken om de armen te helpen onder de vlag 'Handelen namens de Hemel'. Ze verslaan keizerlijke legers die gestuurd zijn door Gao Qiu en Tong Guan. Dit deel culmineert in de grote rangschikking van de 108 helden in de 'Zaal van Loyaliteit en Rechtvaardigheid'.

3. Amnestie en het tragische einde (Hoofdstuk 81-120)

Song Jiang en Wu Yong willen niet voor altijd de naam van 'rovers' dragen en streven naar amnestie. Na hun overgave aan het hof worden de helden ingezet als instrumenten van de staat tegen de Liao, Tian Hu en Wang Qing. In de bloedige strijd tegen Fang La in het zuiden sterven de meeste van de 108 helden in de strijd of door ziekte.

Slechts twintig helden keren terug (Lu Zhishen sterft in vrede, Wu Song wordt monnik, Li Jun vertrekt naar het buitenland). Corrupte hovelingen zoals Gao Qiu vergiftigen uiteindelijk Lu Junyi en Song Jiang. Song Jiang, bang dat Li Kui zou rebelleren en de reputatie van Liangshan zou schaden, laat hem ook gif drinken. Wu Yong en Hua Rong plegen zelfmoord bij het graf van Song Jiang. Een grootschalige opstand eindigt zo in een tragische ondergang.

V. Multidimensionale interpretaties van het thema

Door de eeuwen heen hebben critici en politici zeer uiteenlopende interpretaties gegeven aan de kern van de 《Watermarge》:

'Loyaliteit' en 'Tegen corruptie, niet tegen de Keizer': Geleerden zoals Li Zhi meenden dat het boek de geest van loyaliteit promootte. De helden verzetten zich tegen corrupte ministers, maar bleven trouw aan de Keizer. Dit was ook het punt van kritiek van Lu Xun: 'Omdat ze zich niet tegen de Keizer verzetten, accepteerden ze amnestie zodra het leger kwam... uiteindelijk bleven het slaven.'

Een gevaarlijk boek dat aanzet tot rebellie: Tijdens de Ming- en Qing-dynastieën werd de roman vaak beschouwd als een opruiend werk. Er was een gezegde: 'Lees als jongere de Watermarge niet' (uit angst voor verheerlijking van geweld). Het boek werd dan ook herhaaldelijk verboden.

Een lofzang op boerenopstanden: Na de jaren 1950 in China werd het boek gepositioneerd als een 'realistisch mijlpaalwerk over boerenopstanden', waarin de zonden van de feodale klasse werden blootgelegd.

Mao Zedong over 'Capitulatie': In 1975 stelde Mao dat de kracht van het boek lag in het beschrijven van 'overgave', wat diende als een negatief voorbeeld van hoe een opstand van binnenuit kan worden ondermijnd door een capitulatie-koers te varen.

VI. Artistieke prestaties en invloed

Grondlegger van de literatuur in de volkstaal: Als eerste volwassen roman in de volkstaal is de taal levendig en krachtig, wat de basis legde voor de Chinese romanvorm.

Levendige karaktertekening: Hoewel er 108 personages zijn, hebben de hoofdpersonen (zoals de gulle Song Jiang, de lijdzame Lin Chong, de onbezonnen Lu Zhishen en de wraakzuchtige Wu Song) zeer uitgesproken persoonlijkheden en taalgebruik dat past bij hun sociale status.

Wereldwijde culturele invloed:

Literaire sequels en adaptaties: De beroemde roman 《Jin Ping Mei》 (De Gouden Lotus) is direct afgeleid van het verhaal van Ximen Qing en Pan Jinlian uit de 《Watermarge》.

Internationale verspreiding: Het boek is in vele talen vertaald. Pearl S. Buck vertaalde het als 《All Men Are Brothers》, Sidney Shapiro als 《Outlaws of the Marsh》 en in het Frans staat het bekend als 《Au bord de l'eau》.

Moderne entertainment: Sinds de Edo-periode is Japan gefascineerd door de Watermarge, wat leidde tot talloze manga (zoals die van Mitsuteru Yokoyama), videogames (zoals de 《Suikoden》-serie van Konami en de games van Koei) en kaartspellen (zoals de 'Fire Fist'-archetype in Yu-Gi-Oh!).