Cuốn sách khai mở trí tuệ: Thân Ngâm Ngữ (Nội thiên)

Thân Ngâm Ngữ” là một tập hợp các ghi chép triết lý về nhân sinh. Cuốn sách gồm sáu quyển, ba quyển đầu là Nội thiên, ba quyển sau là Ngoại thiên. Nội thiên bao gồm các phần: Tính mệnh, Tồn tâm, Luân lý, Đàm đạo, Tu thân, Vấn học, Ứng vụ, Dưỡng sinh; Ngoại thiên gồm các phần: Thiên địa, Thế vận, Thánh hiền, Phẩm tảo, Trị đạo, Nhân tình, Vật lý, Quảng dụ, Từ chương... tổng cộng mười bảy thiên. Sách có nội dung phong phú, tính trải nghiệm cao, phản ánh những chiêm nghiệm của tác giả về xã hội, chính trị, thế thái nhân tình và sự tìm tòi chân lý không ngừng nghỉ. Trong đó lấp lánh những tia sáng triết học và sự căm phẫn đối với nền chính trị suy tàn, phong khí xã hội đương thời; thể hiện tư tưởng biến thông, thực dụng và dung hòa các học phái. “Thân Ngâm Ngữ” được viết theo lối tùy bút, ghi chép lại những suy nghĩ tức thời, văn phong linh hoạt, độ dài ngắn biến hóa theo ý tứ; lấy Nho giáo làm gốc, kết hợp tinh hoa của nhiều nhà, vừa trang trọng vừa hài hước; giàu tính ngụ ngôn, văn học, thú vị và triết lý, ngôn ngữ “giản dị, trọng yếu, chân thực”.

“Thân Ngâm Ngữ” về cơ bản dựa trên tư tưởng Nho gia, đồng thời thu nạp tinh hoa của Đạo gia, Pháp gia, Mặc gia và chư tử bách gia, cộng với những trải nghiệm độc đáo về sự chìm nổi trên hoạn lộ và thăng trầm của cuộc đời tác giả. Nội dung cuốn sách chủ yếu nhắm vào các tệ nạn xã hội xuất hiện trong thời kỳ nhà Minh chuyển từ thịnh sang suy, đề xuất các chủ trương hưng lợi trừ hại, dốc sức trị quốc, từ đó đưa ra những kiến giải và nhận thức độc đáo về nhân sinh, quốc gia và các hiện tượng vũ trụ, đặc biệt là trong khía cạnh tu thân dưỡng tính, tác giả đã luận thuật những quan điểm riêng biệt ở tầng sâu hơn.